fbpx
  • Yedinci Duyu Nedir? İç Alan Farkındalığımızı Nasıl Artırırız?

    Bana duyu organlarımızı sayar mısınız desem, neredeyse herkes beş duyu organımızı söyleyecektir değil mi? Bu cevap doğru ama eksik olacaktır. Bizim bildiğimiz duyularımız görme, işitme, koku, dokunma ve tat. Ve oldukça da önemliler çünkü dünyayı onlarla algılıyoruz. Bebeklerin çevrelerini bunlarla nasıl keşfettiğine şahit olmuşsunuzdur. Uzun uzun çevreyi incelemek, her şeyi ağızlarına götürmek, ellerinde evirip çevirmek gibi ciddi işler yaparlar. Bizim için çevremizi keşfetme araçları olan bu beş duyuya ilaveten 1900’lerde adları konulmuş olmakla birlikte bilim dünyasının son yıllarda daha sık söz ettiği iki duyu daha var. Propriyosepsiyon ve interosepsiyon. Bunlar 6. ve 7. duyular olarak biliniyor. Propriyosepsiyon bedenin kendini uzay boşluğundaki algılayışıdır. Kaslarımız ve eklemlerimizdeki propiyoseptif reseptörler sayesinde yürürken bir yerlere…

  • Travma Nedir? Travmatik Olaylara Karşı Verilen 3 Psikolojik Tepki Nelerdir?

    Hayatın inişli çıkışlı ritminde her ne kadar istenmese de zorlu yaşam olayları ile karşılaşıyoruz. Hayatın doğası gereği hoş ya da nahoş yaşanan tüm olayların insanlar üzerinde bir etkisi vardır. Karşılaşılan zorlu yaşam olaylarından bazıları da bireylerin hayatlarında travmatik bir etki bırakabilmektedir. Bu yazımda travmanın doğasına göz atıp hangi olayların travmatik yaşantı olabileceğinden ve bireylerin travma karşısında gösterdikleri üç psikolojik tepkiden bahsedeceğim. İyi okumalar! Travma nedir? Travma kelimesi eski Yunanca’da ‘yara’ anlamına gelmektedir ve aslında bir tıp terimidir. Travmanın psikoloji alanındaki anlamına bakacak olursak genel anlamda beklenmedik anda gerçekleşen ve bireylerin fiziksel bütünlüğüne tehdit oluşturan bir yaşam olayı karşısında aşırı stresli, üzüntülü, korkulu hissetme olarak tanımlanabilir. Bir başka deyişle insan yaşamında…

  • Anksiyete Nedir? Anksiyete Belirtileri, Tipleri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

    Amerikan Psikoloji Derneği (APA) anksiyeteyi “gerginlik duygusu, endişeli düşünceler ve artan kan basıncı gibi fiziksel değişiklikler ile karakterize edilen bir duygu” olarak tanımlar. Normal anksiyete duyguları ile tıbbi müdahale gerektiren bir anksiyete bozukluğu arasındaki farkı bilmek, kişinin durumu tanımlamasına ve tedavi etmesine yardımcı olabilir. Bu yazımızda farklı anksiyete türleri, semptomlar ve mevcut tedavi seçeneklerine göz atıyoruz. Anksiyete belirtileri Huzursuzluk ve “uç noktada” olma hissi Kontrol edilemeyen endişe duyguları Artan sinirlilik Konsantrasyon zorlukları Uykuya dalma veya uykuda kalma sorunları gibi uyku güçlükleri Bu semptomların günlük yaşamda görülmesi normal olsa da, anksiyete bozukluğu olan kişiler bunları kalıcı veya aşırı seviyelerde yaşayacaktır. İlgini çekebilir: Anksiyete ve Stresin Azalmasına Yardımcı Olan 10 Besin Anksiyete…

  • Olumsuz ve Zorlayıcı Düşünceler ile Başa Çıkmak İçin 3 Strateji

    Bedenlerimiz hayvanlarınkinden farksız, ama bizim bir zihnimiz var ve düşünebiliyoruz. -Epiktetos Bundan 2000 yıl önce Epiktetos, insan olmayı diğer canlılardan ayıran şeyin düşünme ve düşüncelerimizi algılayıp yorumlama eylemi olarak ifade etmiştir. Bu ifadenin doğruluğu tartışılmaz. İnsanlar olarak istemli-istemsiz, farkında- farkında olmadan her zaman zihnimizde düşüncelerle dans ediyoruz. Düşüncelerimiz sayesinde hayatta kalıyor, amaçlar belirliyor iyiyi-kötüyü ayırt ediyor, sorgulamalar ve çıkarsamalar yapabiliyor, kendimizi daha üst noktaya çıkarmak için düşüncelerimizin sonsuz kaynağından yararlanıyoruz. Ancak bazı düşüncelerimiz bize tuzak kurabiliyor. Bizi içinde bulunduğumuz düşünce şelalesinin içine bırakıp boğulmamıza neden oluyor. Sizin için önemli bir sınav öncesi yaşadığınız düşünce çıkmazı tanıdık geldi mi? Önemli biriyle görüşme yapmadan önceki düşünceleriniz? Arkadaşımız ile yaptığımız tartışma sonrasındaki düşüncelerimiz?…

  • Anksiyete ile Başa Çıkmak İçin 6 İpucu

    Anksiyete bozuklukları dünyada en sık görülen ruh sağlığı bozuklukları arasındadır. Teşhis edilebilir anksiyete bozukluğu olmayan insanlar bile bazen endişeli hissedebilirler. Egzersiz, yoga ve müzik terapisi de dahil olmak üzere birçok ipucu anksiyeteyi yenmeye yardımcı olabilir. Bu yazıda daha sakin ve daha az endişeli bir ruh hali geliştirmek için yapabileceğimiz değişiklikleri inceledik. Aşağıdaki ipuçları, kişinin stres seviyelerini yönetmelerine ve kaygıyı azaltmalarına yardımcı olabilir. Kafein tüketimini sınırlandırmak Adrenalin, vücudun savaş ya da kaç sorusuna yanıt veren bir hormondur. Kafein, adrenalin seviyelerinde artışa neden olur ve bu durum bazı insanların endişeli veya tedirgin hissetmesine sebep olabilir. Kafein alımı ile kaygı arasında bir bağlantı olduğunu fark eden insanlar, kafeini diyetlerinden kademeli olarak kesmeyi denemelidir.…

  • Sosyal İzolasyonun Olumsuz Etkileri ve Bu Etkilerle Başa Çıkma Yöntemleri

    Sosyal izolasyonda olduğumuz günlerde özgürlüğümüzün kısıtlanması, sevdiklerimizden ayrı kalmak, belirsizlik gibi etkenler canımızı sıkabilir. Sosyal izolasyonun ruh ve zihin sağlığımıza olası etkilerine ve bu etkileri azaltmak için neler yapabileceğimize birlikte bakalım mı? Öncelikle, sıklıkla kullandığımız hatta tam olarak içinde bulunduğumuz ‘karantina’ kavramına kısaca bir göz atalım. Nedir bu karantina? Karantina uygulaması 14.yy’da Ortaçağ’da kıyı kentlerini veba salgınından korumak için, Venedik’e gelen enfekte olmuş gemileri limanda 40 gün bekletmek üzere (limana 40 gün önce demir atma) başlamıştır. Bu uygulama, İtalyanca 40 gün anlamına gelen quaranta giorni kelimelerinden türetilmiştir ve günümüze kadar tarihin çeşitli dönemlerinde salgın hastalıklar ile mücadele sürecinde hastalıkların yayılmasını önleyici amaçlı olarak başvurulan bir yöntem olmuştur. Peki, insan ve…

  • Sosyal İzolasyonun Psikolojik Etkileriyle Başa Çıkmak İçin 7 Öneri

    Hepimizin bildiği gibi Aralık ayının son haftasında Çin’de ortaya çıkan koronavirüs salgını, Mart ayı ile beraber bizlerin de hayatına yakından ilgilendirecek şekilde girdi. Virüsün fiziksel sağlığı nasıl etkilediğini hepimiz artık biliyoruz. Fiziksel sağlığımızın etkilenmemesi için ne yapmamız gerektiğini de pek çok yerde okuduk, dinledik. Hepimizin zorunlu olmadıkça dışarı çıkmadığını, evde kendisini dış dünyadan izole ettiğini tahmin ediyorum ve umuyorum. Bu nedenle bu yazımda salgının bizi psikolojik olarak nasıl etkileyebileceğini ele almak istedim. ABD’deki Uniformed Services Üniversitesi ruh sağlığı çalışanları için karantinanın psikolojik etkileri üzerine bir bilgilendirme formu hazırladı. Ben de hem yayınlanan formdaki bilgileri hem de mesleki bilgilerimi ve deneyimlerimi göz önünde bulundurarak sizleri karantina sürecinin psikolojik etkileri hakkında bilgilendirmek…

  • Stres Hormonu Kortizol Seviyemizi Düşürmek İçin 7 Öneri

    Hayatta kalabilmemiz için kortizol, diğer adıyla stres hormonu, gereklidir. Vücudumuz hem zihinsel, hem de fiziksel olarak homeostazda olmayı sever, bu nedenle biraz stres sistemlerimizi düzenlemeye yardımcı olur. Fakat çok uzun süre dengeden çıktığında stresin neden olduğu hastalıklar ortaya çıkar. Son günlerde yaşam biçimimizi ciddi şekilde etkileyen Koronavirüs gündemiyle birlikte, stres hormonu olan kortizol muhtemelen şu sıralar yüksek seviyelerde seyrediyor. Stres hormonunu dengede tutmak için neler yapabileceğimize birlikte göz atalım hadi! Baştan başlayalım: Nedir bu kortizol? Kortizol, böbreklerin üzerindeki böbreküstü bezleri tarafından üretilen bir hormondur. Yeterli miktarda kortizol, amino asitleri glikoza dönüştürmek için uyarır, yağ asidi metabolizmasını arttırır, iltihap ve alerjilerle savaşmaya yardımcı olur, idrarda sodyum kaybını önler (hücresel sağlık için önemli bir…

  • Yalnızlığın İçindeki 5 Güzellik: Ona Bir Şans Ver, Sana İyi Gelecek!

    Eğer yalnızlık kelimesi seni üşütüyorsa, ruhunun duvarlarını soğuk ve karanlık renklerle boyuyorsa, kalbini sıkıştırıyorsa, bil ki seni çok iyi anlıyoruz. Fakat hiç düşündün mü; belki yalnızlığın hiçbir suçu yoktur? Belki o da sessizce senin onu sevmeni, ona şefkat göstermeni bekliyordur? Hadi bugün ona bir şans verip, yalnızlığı bir de bizzat onun ağzından dinleyelim. Belki bildiğimizden çok daha farklı şeyler anlatır bize, belki işler hiç de bizim bildiğimiz gibi değildir. Merhaba, ben sadece yalnızlık; beni iyi veya kötü yapan sizsiniz. Öncelikle bana kendimi anlatmam için fırsat vermenize çok sevindim. Bugün size kendimi açıklamaya çalışacağım. İsmim yalnızlık. Bugüne kadar benden hep korktunuz, hep kaçtınız. Ama asıl kaçtığınız şey ben değildim. Ben sadece…

  • İçinde Bulunduğun Kalıptan Çıkmak ve Kendin Olabilmek İçin Küçük İpuçları

    Lisede matematik hocamız fonksiyon konusunu anlatırken “Sabit fonksiyonu kalpli bir kurabiye kalıbı gibi düşünün, içine hangi hamuru koyarsanız koyun her zaman kalp şeklinde bir kurabiye elde edersiniz.” derdi. Son zamanlarda sosyal medyada, okulda, işte, otobüste, markette herkes ayaklı kalpli kurabiyeler şeklinde dolaşıyor. Üstelik hepsi de aynı paket, aynı etiket, aynı fiyat ve aynı içerikte. Peki sen kimsin? Bir paket kalpli kurabiye misin, yoksa kalıba sığmaya direnenlerden misin? Peki hamurunun tadı nasıl, özün ne? Kurabiye metaforu bir yana, herkes etrafına sevgi saçarak geziyor, her daim gülümsüyor, çok kitap okuyor, çok kaliteli müzikler dinliyor, sürekli yoga ve meditasyon yapıyorlar, her zaman sosyal medyadaki en iyi görseller ve en mutlu hikayeler onların… Bu…