İş Yaşamında Pygmalion Etkisi

İş Yaşamında Yüksek Performansın Anahtarı: Pygmalion Etkisi

Pygmalion etkisi, diğer bir deyişle kendini gerçekleştiren kehanet. Duygu, düşünce ve inançlarımızın farkında olarak veya olmadan gerçekliğimizi şekillendirdiğini ifade eden Pygmalion etkisi, yüksek beklentilerin daha iyi performansa yol açtığına inanılan psikolojik bir olgudur. Sosyolog Prof. Robert Merton bu olguyu, “Bir durumun yanlış tanımlanması, yanlışı doğru hale getiren yeni bir davranışa yol açar.” saptamasıyla değerlendirmiştir. 1948 yılında yaptığı araştırmada Merton, Pygmalion etkisini ‘zaman içinde gerçeğe dönüşen inanışlar’ olarak tanımlamıştır.

İlgini çekebilir: Kendini Gerçekleştiren Kehanet: Pygmalion Etkisi

Mitolojide Pygmalion Etkisi

Yunan mitolojisinde Kıbrıslı, mesleğine aşık olan Pygmalion adında bir heykeltıraş yaşamaktadır. Hayatındaki yegane zevki heykelleridir. İnsanlardan uzakta yaşayan Pygmalion insanlarla konuşmamakta, heykellerinden başka hiç birşeye önem vermemektedir. Heykelleri ile konuşup onlarla dertleşmekte, sıkıntılarını sadece onlara anlatmaktadır.

Pygmalion bir gün kusursuz bir heykel yapmaya karar verir. Fildişinden olan bu heykeli o kadar güzel ve o kadar etkileyici yapar ki Pygmalion, kendi yaptığı bu heykel Galatea’ya aşık olur. Onu bütün kalbiyle sever ancak haliyle, cansız olan heykel Pygmalion’a karşılık vermez. Bir gün Afrodit bu durumu görür; çok üzülür ve heykele can verir. Bir mucize eseri heykel aynı güzellikte bir kadına dönüşür ve Pygmalion ile hemen evlenip bir ömür boyu mutlu yaşarlar.

Pygmalion’ın heykeline duyduğu tutku heykelin canlanmasına neden olmuştur. Bu nedenle bu hikaye beklentilerin gerçekliğimizi yaratma gücüne sahip olduğunu vurgulayan bir metafor haline gelmiştir.

Beklentiler ve Başarı Arasındaki İlişki

Kendini gerçekleştiren kehanet olarak karşımıza çıkan bu kavramı hayatımızın her alanında yaşıyoruz. O nedenle Pygmalion etkisini doğru anladığımız zaman çevremizi de daha doğru analiz edebiliriz. Bu hikaye aynı zamanda George Bernard Shaw’ın ‘Pygmalion’ adlı oyununun da temelidir. Beklentilerimizin nelere yol açtığını anlamamız konusunda farkındalığa ulaşmamızı amaçlamaktadır.

Pygmalion Etkisine göre gerçeklik subjektiftir ve bu gerçeklik çevremizin manipülasyonuna açıktır. Çevremizdeki insanlar; düşünce kalıplarımızı, başarılarımızı ve kendimizle ilgili algımızı etkilemektedir. Tüm bu unsurlar çevremizin beklentilerine göre şekillenebilmektedir.

Burada özellikle belirtmek gerekir ki Pygmalion etkisinin gücü sınırsız değildir. Fiziksel ya da zihinsel olarak yetersiz kişilerden yüksek beklentilerimiz olduğunda bu durum o kişiyi strese sokabilmekte ve tam tersi etkiye neden olabilmektedir.

Dale Carnegie, Dost kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı isimli kitabında, “Başkalarına, ona uygun yaşayacakları büyük bir itibar verilmesini” tavsiye etmektedir. Carnegie bu etkiyi, “Başkalarına ait beklentilerinizi yükseltirseniz, doğal olarak onlar da sizin beklentilerinizi karşılamak için ellerinden geleni yapacaklardır.”  şeklinde ifade etmektedir. Yani, bir kişinin diğer bir kişiden beklentileri, bu beklentileri sözlü ve sözsüz iletişim yoluyla dışa vurması sonucunda diğer kişinin beklentiye uygun olarak gelişme göstermesi halinde bu, Pygmalion Etkisi’dir.

İş Yaşamında Pygmalion Etkisi

İş yaşamında bir yöneticinin ; “Bu işe çok şey katacağına inanıyorum.”, “Bu projeyi gerçekleştirebilecek doğru insan sensin.”, “Satışlarımız senin sayende çok artacak.” şeklinde bir bildirim yapmasının, bu inanca uygun beden dili kullanmasının, çalışanda yarattığı etki Pygmalion etkisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışan, yöneticisinden bu şekilde aldığı bir bildirim sayesinde potansiyelini üst seviyelere çıkararak performansını yükseltir ve kendisinden beklenileni gerçekleştirir.

İş yaşamında Pygmalion etkisini gerçekleştirmek için, öncelikle yöneticilerin bu etkiden haberdar olması gerekir.  Bu etkinin farkında olan bir yönetici; bilinçli olarak, bunu gerek sözleriyle gerekse beden diliyle ve gerçekten inanarak çalışanları üzerinde uyguladığında çalışanın, performansını ve verimliliğini arttıracaktır. Eğer yönetici, elinde olan insan kaynağını doğru bir şekilde kullanmak istiyorsa çalışanları ile ilgili olarak; kimin hangi işte iyi olduğunu bilerek doğru göreve yönlendirmeli ve yönlendirdiği görevde de sahip olduğu bilgi doğrultusunda beklentiye girmelidir. Kritik nokta şudur ki; doğru insandan doğru işi beklemek kehaneti gerçekleştirir.

İlgini çekebilir: İş Hayatında Duyulan Tatminsizliğin 6 Sebebi

Sonuç olarak, pozitif bir bakış açısı ve pozitif beklentiler ile kendimizin daha iyi versiyonu için çalışırsak beklentilerinizin gerçeğe dönüştüğünü görmemiz mümkün. Aynı şekilde arkadaşımızın, sevgilimizin, eşimizin, çocuğumuzun, patronumuzun, çalışanımızın potansiyelini görüp yapabilecekleri konusunda destek olursak gerçek potansiyelini gerçekleştirmelerini sağlayabiliriz.

Sevgiyi yayalım! Paylaş:

Akademisyen, İş yaşamının insani yönünü irdeleyen çeyrek asırlık bir İK profesyoneli. Bireysel Gelişim Koçluğu, Farkındalık Koçluğu ve Kariyer Koçluğu çalışmaları halen devam etmektedir. Hayatta başımıza gelenlerin sonuçlarından çok, nedenleriyle ilgilenen bir "Ayurveda" takipçisi... Marmara Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi'nde lisans ve iki yüksek lisans derecesine sahip; Yeni İnsan Kaynakları Yönetimi Yaklaşımları, Farklılıkların Yönetimi, Çalışma Hayatında Zor İnsanlarla Başa Çıkma Yöntemleri, Kendini Gerçekleştirme, Etkili İş Görüşmesi Teknikleri konularında uzun yıllar çalışmış ve eğitimler vermiştir. Çeşitli Kişisel Gelişim eğitim ve atölyelerinde yer alarak insanın iç dünyasına yönelik çalışmalarını derinleştirmiştir. Hepsi bir yana, Zor İnsanlarla Etkili İletişim, Kişilik Tipleri, Kişilik Analiz Yöntemleri, Ennegram Kişilik Modelleri ve buna bağlı İletişim Biçimleri, Kariyer Koçluğu, Motivasyon, Tükenmişlik gibi, hayatın insanları sınadığı noktalarda, mücadele edebilmeyi konu eden çalışmalarda eğitim vermeye ve yazılar yayınlamaya devam etmektedir.