fbpx

Karar Yorgunluğu: Karar Vermenin Zihinsel Yükünü Nasıl Aşabiliriz?

Karar verme; bir düşüncenin ya da bir eylemin diğer seçenekler arasından seçilmesi ile sonuçlanan üst düzey bir süreçtir. Düşünme ve muhakeme yapma süreçlerinden geçerek karar verebilme, beynin mükemmel bir kapasiteye sahip olduğunu göstermektedir. Süreç açısından değerlendirdiğimizde bu kadar muazzam bir yeteneğe ve donanıma sahip olmamıza rağmen  -bazı araştırmalar gün içerisinde 10.000 ila 40.000 karar aldığımızı belirtmekte-  kararlarımızın zaman zaman hatalı, zaman zaman da düşük kaliteli olmasının normal olduğunu söylemek mümkündür.

Özellikle 2020 yılında tüm dünyada etkili olan Covid Pandemisi sürecinde, ihtiyaçlarımızın farklılaşması ile birlikte, sıklıkla karar alma veya karar değiştirme durumları ile karşı karşıya kaldık. Bu durumun kalıcı olumsuz etkilerini uzun vadede minimuma indirmek zihinsel sağlığımız için oldukça önem taşımaktadır. Karar yorgunluğu, kararsızlık ya da ego tükenmesi olarak da adlandırılan, kişinin uzun bir karar alma sürecinden sonra aldığı kararların kalitesinin bozulması olarak tanımlanan bu durum, zaman içerisinde sağlıklı karar alamamaya yol açmaktadır. Bu durumu uzun süre devam ettiğinde kişide tükenmişlik sendromu olarak sonuçlanabilmektedir.

İlgini çekebilir: Tükenmiş Olabilir misiniz? Tükenmişlik Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Stanford Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada, alışveriş yapanlara altı farklı reçel çeşidi sunulduğunda, alışveriş yapanların %30’unun bir kavanoz reçel satın aldığını buldu. Buna karşılık, alışveriş yapanlara 24 farklı reçel çeşidi verildiğinde, alışveriş yapanların sadece %3’ü bir kavanoz satın aldı. Bu da gösteriyor ki seçenekler çoğaldığında seçim sorunu yaşıyoruz.

Peki çeşitlerin bol, seçeneklerin sonsuz olduğu bir durumda, karar yorgunluğunun etkilerini hafifletmek için neler yapabiliriz?

Karar yorgunluğu yaşamamak ve doğru karar verebilmek için neler yapabiliriz?

Rutinler hayat kurtarır

Bir rutininiz olduğunda karar verme ihtiyacınız ortadan kalkar. Örneğin, sabah uyandığımızda ne yapacağımıza dair bir rutin belirlediğinizde her sabah tekrar karar vermek zorunda kalmayız. İlk olarak, kahve içmek, spor yapmak ya da duş almak gibi bir rutin belirlemeli…

Seçenekleri azaltın

Küçük kararlar; beynimizi tüketen, çoğu zaman farkında bile olmadan zihnimizi yoran kararlardır. Ne giyeceğimiz, ne yiyeceğimiz bunların hepsi birer karardır. Seçenekleri azaltarak kararsızlık ihtimalinin önüne geçip, yüklerimizi de hafifletmiş oluruz.

Zaman sınırı

Yapacağınız bir eylem için önceden bir zaman dilimi belirleyin. Örneğin, bir kıyafet almanız gerekiyor ise bu alışveriş için kendinize bir süre verin o süre içinde alışverişinizi tamamlayın. Böylelikle karar sürecini uzatmamış, zihninizi uzun süre meşgul tutmamış olursunuz.

İlgini çekebilir: E-postalarımızı Verimli Bir Şekilde Nasıl Yönetebiliriz?

Önemli bir kararı son dakikaya bırakmayın

Harvard Business Review’da yayınlanan bir araştırmaya göre, beyin her saat giderek daha fazla yorulduğundan, daha yavaş ve daha zayıf bir performans gösteriyor. Bilişsel yorgunluk olarak adlandırılan bu durum bütün gün aynı performansı göstermek durumunda kaldığımız zaman oluşmakta. Dolayısıyla almamız gereken önemli bir kararı öğlene kadar almamız bu durumu yaşamamıza engel olur.

Aldığınız karara saygı duyun

Aldığınız kararı tekrar tekrar gözden geçirmek de karar yorgunluğuna neden olmaktadır. Seçiminizi yaptıktan sonra seçiminize sadık kalın, derin bir nefes alın ve yolunuza devam edin.

İlgini çekebilir: İhtiyacın Olan Şey Biraz Öz Saygı: Kendine Saygının 3 Unsuru

Yorgunken veya açken karar vermeyin

Özellikle önemli bir karar vermeden önce enerjinizi ölçün. Eğer o gün çok yorgunsanız kararınızı ertesi güne bırakın. Eğer açsanız görüşmenizi yapmadan, kararınızı vermeden önce mutlaka bir şeyler yiyin. İyi bir uyku ve sağlıklı beslenme karar verme becerilerinizi de olumlu etkileyecektir.

Sevgiyi yayalım! Paylaş:

Akademisyen, İş yaşamının insani yönünü irdeleyen çeyrek asırlık bir İK profesyoneli. Bütünsel Yaşam Koçluğu, Farkındalık Koçluğu ve Kariyer Koçluğu çalışmaları halen devam etmektedir. Hayatta başımıza gelenlerin sonuçlarından çok, nedenleriyle ilgilenen bir "Ayurveda" takipçisi... Marmara Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi'nde lisans ve iki yüksek lisans derecesine sahip; Yeni İnsan Kaynakları Yönetimi Yaklaşımları, Farklılıkların Yönetimi, Çalışma Hayatında Zor İnsanlarla Başa Çıkma Yöntemleri, Kendini Gerçekleştirme, Etkili İş Görüşmesi Teknikleri konularında uzun yıllar çalışmış ve eğitimler vermiştir. Çeşitli Kişisel Gelişim eğitim ve atölyelerinde yer alarak insanın iç dünyasına yönelik çalışmalarını derinleştirmiştir. Hepsi bir yana, Zor İnsanlarla Etkili İletişim, Kişilik Tipleri, Kişilik Analiz Yöntemleri, Ennegram Kişilik Modelleri ve buna bağlı İletişim Biçimleri, Kariyer Koçluğu, Motivasyon, Tükenmişlik gibi, hayatın insanları sınadığı noktalarda, mücadele edebilmeyi konu eden çalışmalarda eğitim vermeye ve yazılar yayınlamaya devam etmektedir.