fbpx

Özgüvenli Hissetmek için Bilmeniz Gereken 10 Kural

Psikoloji alanında senelerdir süregelen bir ‘özgüven kazanmak’ deyimi var. Çok satan haftalık dergilerden psikoterapi seanslarına varana kadar herkesin ortak bir hedefi ‘özgüven kazanmak’ gibi duruyor. Özgüven kazanılabilecek bir beceri mi, yoksa aslında bir duygu hali mi? Birlikte anlamaya çalışalım.

Özgüven nedir?

Özgüven, kişinin yapmış olduğu eylemden emin olma hissini tarif eden bir duygu. Öte yandan dilimizde sıkça kullandığımız yaygın bir sözcük öbeği olarak da rastlamak mümkün: Özgüvenli davranmak. Bu deyimi de kendinden emin olarak, kendine güvenerek aksiyon almak olarak yorumlayabiliriz. Sanırım kazanmak istediğimiz beceri kısmı bu sözcük öbeğini ifade ediyor. Peki özgüvenli hissetmeden öyleymiş gibi davranmamız mümkün mü?

Bana kalırsa özgüvenli davranmak için önce özgüvenli olmak istediğimiz konuda kendimize güvenmeyi hissetmemiz gerekiyor. Eğer defalarca yaptığınız bir yemeği önemli bir misafir ağırlarken yapacaksanız özgüvenli bir davranış sergileyerek kendinden emin bir şekilde yemeğinizi yapmanız mümkündür. Ancak daha önce hiç denemediğiniz bir tarifi misafiriniz için hazırlayacaksanız %100 kendinden emin bir şekilde tarifi yapmanız pek olası olmaz. Çünkü o tarifi güzel yapıp yapmayacağınızı, ortaya çıkacak sonucun tatmin edici olup olmadığını bilemezsiniz. Eğer bu tarifi yapar ve sonucundan memnun kalırsanız, evet! Artık bu tarifi yapma konusunda kendinizi özgüvenli hissedebilirsiniz.

İlgini çekebilir: Özgüven Artırmaya Yardımcı 5 Basit Yoga Duruşu

Özgüven Boşluğu kitabının yazarı Russ Harris’de benimle aynı fikirde. Hatta kendisini bu konuyu kitabında derinlemesine ele almış ve özgüvenli hissedebilmek için kabullenmemiz gereken 10 kuraldan bahsetmiş. Ben de bu yazımda sizinle bu 10 kuralı tanıştırmak istiyorum.

1. Özgüven hareketi önce, özgüven hissi sonra gelir.

Eğer özgüvenli davranmak istiyorsak önce hissin oluşmasını beklemek yerine harekete geçmemiz gerekir. Çünkü o eylemi yapıp yapmadığımızı kendimize kanıtlamadan özgüvenli hissetmemiz mümkün olmayacaktır. Önce davranışı sergilemek, özgüven hissinin oluşmasında atılması gereken ilk adımdır.

2. Gerçek özgüven korkunun olmaması değil, korkuyla olan ilişkinin dönüştürülmüş halidir.

İlk defa deneyimlediğimiz bir eylemde korkmamız oldukça insani bir tepkidir. Konfor alanından çıkmak, belli bir miktar korku ve kaygıyı da yanında getirecektir. Eğer özgüven hissini hiç korkmamak olarak yorumluyorsak, yanlış bir beklentiye sahibiz demektir. Özgüvenli olmak başarısız olmaktan hiç korkmamak değil, korkunun varlığını düşman gibi görmeden onunla olan ilişkini şekillendirebilmektir.

İlgini çekebilir: Korkularınızın Üstesinden Gelmenize Yardımcı Olacak 6 Strateji

3. Negatif düşünceler normaldir. Onlarla savaşmadan, onlardan ayrışmak önemlidir.

İnsanlar olarak zihnimiz, olayların negatif tarafını görmeye meyillidir. Çünkü negatifliği fark etmek, ilkel insanların tehlikeleri hızlıca fark edip hayatta kalmak için gerekli olan önemli almasına yardımcı oluyordu. Bize bıraktıkları miras dolayısıyla bizler de negatif düşünmeye meyilli olabiliriz ancak bu her düşüncemizin doğru olduğu anlamına gelmiyor. Eğer düşünceyi sadece düşünce olarak görebilir, onu %100 gerçek olarak algılamazsak onları bu kadar ciddiye almadan davranmak daha kolay olabilir.

İlgini çekebilir: Neden Negatif Düşünürüz? Negatif Düşüncelerden Nasıl Uzaklaşırız?

4. Kişisel kabulleniş özsaygıyı besler.

Konfor alanının dışına çıkmak, her zaman özgüven hissiyle sonuçlanmayabilir. Başarısız olabiliriz, hatalar yapabiliriz. Böyle anlarda kendimizi yargılamak ve eleştirmek yerine o olaydan yanımıza kar olarak alabileceğimiz bir bilgi varsa onu alarak hatayı kabullenmek, çoğu zaman kendimize duyduğumuz özsaygıyı arttırır.

İlgini çekebilir: İhtiyacın Olan Şey Biraz Öz Saygı: Kendine Saygının 3 Unsuru

5. Gerçek başarı, değerlerinize uygun yaşamaktır.

Bizim için hayatı nasıl yaşayacağımızı gösteren değerlerimiz vardır. Bunlar puslu havalarda bize yol gösteren mesajlardır. Nereden gitmemiz gerektiğini ifade ederler. Eğer kendi değerlerimize uygun davranırsak bu zaten başarılı olduğumuzu gösterir.

6. Değerlerinize hafifçe tutunun ama onları ısrarlı uygulayın.

Elbette ki hayattaki değerlerimiz, yol gösterici ilkelerimiz süreç içerisinde şekillenip değişebilir. Hayatımızın bir döneminde özgürlük bizim için çok değerli olurken bir döneminde sevgi ve bağlılık çok değerli olabilir. Değerlerimiz değişebilir. Önemli olan kişinin sahip olduğu değer doğrultusunda ısrarlı bir şekilde davranabilmesidir.

7. Sonuçlara takılmayın; süreç konusunda tutkulu olun.

Hayatta önemli olan bir hedef koyup ona ulaşmak mı? Yoksa o hedef uğruna kararlı bir şekilde çabalamak, onun için emek ve zaman harcamak mıdır? Bizim için önemli olan sonuçtan ziyade sürecin kendisindedir. Bir yere yolculuk ederken o yere varmak kadar yolculuk esnasındaki deneyimlerimiz, hislerimiz, gördüklerimiz de önemlidir.

8. Korkunuzla dövüşmeyin. Ona izin verin, onunla arkadaş olun ve onu yönlendirin.

Korkuyla arkadaş olmak, vahşi bir ata binmek gibi. Onunla arkadaş olmak, onunla ilişki kurmak, varlığına izin vermek, öfkesine anlayışla yaklaşmak, bazen sadece konuşmasına izin vermek aranızdaki bağı güçlendirebilir. Korkunuz size ne söylemeye çalışıyor? Sizi ne için uyarmaya çalışıyor? Bunu anlamaya çalışın.

İlgini çekebilir: Kaybetme Korkusu Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

9. Başarısızlık incitir ama öğrenmeye niyetliysek başarısızlık harika bir öğretmendir.

Başarısızlığın bize çok şey öğrettiği bilgisini sanırım yeni duymuyorsunuzdur. Kendi deneyimlerinize bakacak olursanız en kötü yaşantınızın bile size bir bilgi öğrettiğini fark etmişsinizdir. Eğer denemelerinizde başarısız bir sonuçla karşılaşırsanız ne öğrenebileceğinizi sorgulayın. Bir sonraki sefer için değiştirmeniz gereken şey nedir? Bunu öğrenmeye bakın.

İlgini çekebilir: Kaderinde Başarmak Var mı? Yoksa Başarısızlığa Mahkum musun?

10. Performansın zirvesine ulaşmanın anahtarı göreve tamamen angaje olmaktır.

Akışta kalmak, yaptığımız eyleme tüm dikkatimizi odaklamak ve zamanın nasıl geçtiğini fark etmemek demektir. Eğer özgüvenli bir performans sergilemek istiyorsak hem zihinsel hem de fiziksel bütünlüğü sağlamalı, tüm dikkatimizi odaklamalı ve akışta kalmalıyız. Böylelikle performansımız zirveye ulaşacaktır.

Harris’in derlediği bu 10 kuralı artık siz de biliyorsunuz. Umarım bu kurallar özgüven konusuna bakış açınızı değiştirmiştir.

Keyifli günler diliyorum!

Yardımcı kaynak: Özgüven Boşluğu, Russ Harris.

Sevgiyi yayalım! Paylaş:

Kendini bildi bileli psikolog olmak isteyen Özge Karatuğ, Ege Üniversitesi Psikoloji Bölümünü bitirdi. Ardından 2 yıl özel sektör ve kamu sektöründe çalışıp en başından beri istediği psikoterapist olmak hedefini gerçekleştirmek için istifa etti ve İstanbul’a taşındı. Psikoterapist olma yolunda Klinik Psikoloji Yüksek Lisans eğitimini tamamladı. Şu anda psikolojinin her alanıyla ilgili sürekli okumaya, araştırmaya, öğrenmeye ve bu öğrendiklerini uygulamaya devam etmektedir. Terapi ekolü olarak Bilişsel Davranışçı Terapi başta olmak üzere Şema Terapi, Mindfulness Temelli Terapi ve Kabul ve Kararlılık Terapisi yaklaşımlarını benimsemekte.