fbpx

Duygusal İstismar ve Belirtileri Nedir? Neler Yapılabilir?

İstismar, bir insanın iyi niyetinin suistimal edilmesi, kötüye kullanılması anlamına gelmektedir. Duygusal istismar ise psikolojik ve duygusal açıdan insanın duygularının sömürülmesi, kötüye kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Duygusal istismar, kişinin bir başkasını kontrol edecek, izole edecek veya korkutacak şekilde hareket etmesini içerir. Kötüye kullanım biçimi; kullanılan ifadeler, tehditler veya eylemler aracılığıyla olabilir. Bu yazımızda duygusal istismarın nerede gerçekleşebileceğini, kategorilerini ve yapılması gerekenleri inceliyoruz.

İlgini çekebilir: İlişkilerde 7 Yaygın Manipülatif İfade ve Başa Çıkma Yolları

Nerede gerçekleşir?

Duygusal istismar, iş ortaklıkları veya aileler de dahil olmak üzere bir dizi farklı ilişkide gerçekleşebilir. Kötü niyetli kişiler, çok yakın oldukları kişileri kötüye kullanma eğilimindedir. Bununla birlikte, duygusal istismar başka tür ilişkilerde de yer alabilir. Örneğin:

  • Bir iş ortağı veya yakın ekip üyesi
  • Bir ebeveyn
  • Bir bakıcı
  • Kişinin güvendiği yakın bir arkadaş

National Association of Adult Survivors of Child Abuse kuruluşu; duygusal ve zihinsel istismarın bazen anlaşılır olamayabileceğini belirtti. Kişi, birinin kendisini manipüle ettiğini bile fark etmeyebilir. Bu yüzden bu kalıpları belirlemek ve bunlara bir son vermeye çalışmak esastır.

Duygusal istismar farklı biçimlerde kendini gösterir, ancak istismarcı kişinin ne yapmaya çalıştığına bağlı olarak birkaç kategoriden birine girebilir. Bu tür kötüye kullanımlardan bazılarını aşağıdaki bölümlerde ele alıyoruz.

İlgini çekebilir: Öfke Yönetimi Nedir? Nasıl Uygulanır?

1. Kontrol

  • Talepler veya emirler vermek ve bunların yerine getirilmesini beklemek
  • Tüm kararları vermek, hatta başkasının planlarını sormadan iptal etmek
  • Sürekli olarak başka bir kişinin nerede olduğunu izlemek
  • Düzenli aramalarda, metinlerde veya kişinin nerede olduğunu detaylandıran resimlerde ısrar etmek ve hatta yalan söylemediklerinden emin olmak için bu yerlere gitmek
  • Aramalardan veya mesajlardan anında yanıt beklemek
  • Hesapları kendi adına tutarak veya yalnızca diğer kişiye harçlık vermek gibi bir eylemle, kişinin üzerinde mali kontrol uygulamak
  • Kişinin telefonuna girerek, internet geçmişini kontrol ederek veya başkalarıyla olan iletişimlerine bakarak casusluk yapmak
  • Kişinin telefonu, sosyal medya hesapları ve e-postası için şifrelerini talep etmek
  • Kişiye çocukmuş gibi davranmak, ona ne yiyeceğini, ne giyeceğini veya nereye gidebileceğini söylemek
  • Bağırmak, genellikle bir korkutma taktiği ve istismarcı kişinin diğerine kimin kontrolü elinde tuttuğunu bildirmesinin bir yolu olabilir
  • Diğerinin korkularını kullanmak: İstismarcı insanlar genellikle kişinin korkularını kontrol etmek için kişiyi manipüle eder
  • Sevgi esirgemek: İstismar edenler, sevgiyi kısıtlayarak veya sevgiyi hak etmediklerini hissettirerek bir kişiyi “kötü” davranıştan dolayı cezalandırabilir.

2. Utanç

Dersler: İstismarda bulunan kişi, diğer kişinin aşağı olduğunu açıkça ortaya koyacak şekilde diğer kişinin davranışları hakkında ders vermeye çalışabilir.

Patlamalar: Bu aynı zamanda kontrol yönlerini de içerir. İstismarcı bir kişinin istediğini yapmamak, öfkeli davranış patlamasıyla sonuçlanabilir. Bu hem kişiyi kontrol etmenin hem de “dinlemediği için” utanç duymasını sağlamanın bir yoludur.

Önemsizleştirme: İstismarcı kişi, sorun yaşadığı için kişiyi eleştirebilir veya her şeyi büyüttüğünü söyleyebilir.

3. Suçlamak

Kıskançlık: Kıskançlık, bir istismar taktiği olabilir. İstismarda bulunan kişi, diğer insanlarla iletişim kurduğu için kişiyi suçlayabilir ve hatta aldatmakla itham edebilirler.

Kişiyi kışkırtmak: İstismar eden kişi genellikle diğerini nasıl sinirlendireceğini bilir. Kişi üzülene kadar onu rahatsız edebilir ve sonrasında üzüldüğü için onu suçlayabilir.

İlgini çekebilir: Konuşkan Bir Narsist ile Karşı Karşıya Olduğunu Gösteren 4 İşaret

4. Öngörülemezlik

  • Çok sevecen olmaktan öfke dolu olmaya ve bir şeyleri kırmaya kadar şiddetli ruh hali dalgalanmaları
  • Duygusal patlamalar
  • Görünüşte sebepsiz olarak tartışmalar başlatmak
  • Az önce söyledikleriyle çelişen bir açıklama yapmak gibi kendi kendine çelişki
  • Gerçekleri inkar etmek

5. İzolasyon – Kötüye kullanım

  • Başka birine arkadaşları veya aileleri ile vakit geçiremeyeceğini söylemek
  • Kişinin araba anahtarlarını saklamak
  • Kişinin cep telefonunu veya bilgisayarını çalmak, saklamak ve hatta yok etmek
  • Kişinin arkadaşları veya ailesiyle dalga geçmek veya onları küçümsemek, diğer kişiyi onlarla vakit geçirdiği için kötü hissettirmek
  • Kişinin tüm boş zamanlarını almak

İlgini çekebilir: Duygusal Zeka Nedir? Neden Önemlidir? Nasıl Geliştirilir?

Ne yapılabilir?

  • İstismarcı kişiyle araya sınır koymak: Bu, istismarı durdurmak için gerekli olan her dereceye kadar kendi adına ayakta durmayı içerir. Çoğu durumda bu, kişiyle olan ilişkiyi bitirmeyi, bağları kesmeyi ve onunla bir daha asla konuşmamayı içerir.
  • Değişen öncelikler: Kişinin kendi önceliklerini ilk sıraya koymaya başlaması önemlidir.
  • Profesyonel yardım almak: Terapi ve destek grupları aracılığıyla uzun vadeli profesyonel yardım aramak, bir kişinin kararlılığını güçlendirebilir ve istismardan kurtulmada yalnız olmadıklarını hissetmelerine yardımcı olabilir.
  • Çıkış planı: Duygusal olarak istismar edici bir durumda olduğunu hisseden herkesin, zamanı geldiğinde durumdan çıkmak için bir planı da olmalıdır. Onları seven ve destekleyenlerle çalışmak, daha güçlü hissetmesine yardımcı olabilir ve kişinin doğru zamanda harekete geçmesine yardımcı olabilir.

Yardımcı Kaynak: What are the signs of emotional abuse?, medicalnewstoday.com

Sevgiyi yayalım! Paylaş:

Saint-Joseph Fransız Lisesi’nden mezun olan Eda Hayta, şu anda Acıbadem Üniversitesi’nde hem Beslenme ve Diyetetik, hem de Psikoloji bölümü lisans öğrencisi olarak öğrencilik hayatını sürdürüyor. Ek olarak yoga ve pilates alanında dersler alarak kendini geliştirmeye çalışıyor. Seyahat etmeyi, kültürel tadımlar yapmayı,dil öğrenmeyi ve keşfe çıkmayı çok seviyor. Onun için günün en güzel aktivitesi ise; sabahın erken saatlerinde sessizce kahvesini yudumlarken yaptığı 5 dakikalık meditasyon. Mutluluğu ve huzuru daima içimizde keşfedebileceğimizi ama sabırlı olmamız gerektiğini düşünen her zaman çocuk kalacak birisi o.