fbpx

Ayurvedik Beden Tipinizi Biliyor Musunuz: Dosha Testi

Binlerce yıl önce yazılan ve Ayurveda’ya dair en detaylı açıklamaların yer aldığı kaynaklardan biri şöyle başlar: “Hita hitam sukham duhkhamayustasya”. Ayurveda’yı tanımlayan bu ifadenin anlamı ise şudur: “Buna iyi ve kötü hayatı, mutlu ve mutsuz hayatı, hayat için sağlıklı olanı ve olmayanı ortaya koyan Yaşam Bilimi denir.” Ayurveda, bir yaşam bilimidir. Tıp sistemlerinin en eskilerindendir ve özü bedenini bilmeye dayanır. İşte Ayurvedik beden tipinizi, yani doşayı bilmek de bu açıdan önemlidir.

İlgini çekebilir: Ayurveda Nedir? Antik Şifa Sanatı Ayurveda Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Dosha: Ayurvedik Beden Tipi

Ayurveda’ya göre doşa, fiziksel özelliklerimizi, kişiliğimizi ve zihinsel/duygusal işleyişimizi düzenleyip yöneten üç subtil (yani görünmez) ve aslında biyolojik ana enerji kuvvetidir.

Bu üç doşa Vata, Pitta ve Kapha olarak adlandırılır ve tüm evreni oluşturan 5 ana elementten (Eter, Hava, Ateş, Su ve Toprak) ve iki elementin bileşiminden oluşur.

Vata: Hava ve Eter Elementleri

Pitta: Ateş ve Su Elementleri

Kapha: Toprak ve Su Elementleri

Her birimizin vücudunda bu beş element ve üç doşanın hepsi bulunur. Ancak bizi birbirimizden farklı kılan, fizyolojik ve psikolojik yapımızdaki her bir doşanın oranıdır. Yani baskın niteliklerimiz aslında bu elementlerin niteliklerini yansıtmaktadır.

Örneğin, bazılarımızda hava elementi daha baskındır. Bu da bizi hızlı, hareketli, konuşkan, yerinde duramayan ama biraz endişeli biri yapar. Diğerinde ateş baskındır; liderlik vasıfları taşır, iş bitiricidir, kolay terler, mide sorunları yaşamaya müsaittir. Toprak elementinin baskın olduğu kişiler ise sevecen, sabırlı ve biraz tembelliğe ve kilo almaya meyillidir.

İlgini çekebilir: Kadim Yaşam Sistemi Ayurveda’ya Göre Bütünsel Sağlık: Ruh, Beden, Zihin Dengesi

Prakruti: Doğuştan gelen beden ve zihin yapımız

Bu üç doşanın her birimize özgü olan oranı Prakruti olarak bilinir. Bu bizim fabrika ayarımızdır ve aslında hayat boyu değişmeyen mizaç budur. Fakat çevresel koşullar nedeniyle bu doşaların dengesinin bozulması kaçınılmazdır ve ortaya çıkan bu geçici doşa durumu da Vikruti olarak adlandırılır. Vikruti bugün yaşadığımız doşa dengesizliklerini işaret eder ve dikkate alınıp giderilmezse hastalıklar ortaya çıkar.

Dikkat: Birinin doğuştan gelen mizacı Vata Pitta olup; şu anda Vata, Pitta veya Kapha dengesizliğinden herhangi birini yaşıyor olabilir. Bu durumda Ayurvedik yaklaşım, doşalardaki mevcut dengesizliği ortadan kaldırıp, kişinin Prakruti’sine, yani mizacına uygun bir hayat sürdürmesini sağlamaktır.

İlgini çekebilir: İnsan Hayatında 4 Temel Amaç ve Bu Amaçlara Kılavuzluk Eden İki Kardeş: Yoga ve Ayurveda

Kısaca amacımız baskın olan doşaları tespit etmek ve onunla uyumlu bir hayat sürmektir.

Örneğin, bedenimizde Vata doşanın baskın olduğunu (V beden tipi olduğumuzu) öğrendik. Bu durumda biliriz ki, böbrek enerjimiz biraz düşük, ellerimiz ayaklarımız soğuk ve üşümeye meyilliyiz. O zaman o çok sevdiğimiz göbeği açık bluzları giymek için havanın 40 derece olmasını bekleriz 🙂 Ya da sabahları duş alıp çıkmayız. Pitta için acılı bir lahmacun yerine acısız tercih edip yanında salata yemek, Kapha için ise fazla hareketsiz kaldığında ağırlaştığını bildiğinden düzenli spor yapmaya gayret etmek gibi örnekler düşünebiliriz. Yani kısaca fabrika ayarlarımızı bilip o ayarları bozmayaya gayret ederiz.

Diğer taraftan bir hastalık durumu varsa, bedende mevcut yerinden ayrılan ve başka bir yere hareket eden veya ileri seviyede oraya yerleşip taşmaya başlayan doşayı tekrar yerine ve dengeye getirmeye gayret ederiz. Bunu da bir örnekle açıklayalım. Bu üç enerji kuvvetinin her birinin bedende bir yeri ve asli görevleri vardır. Örneğin Vata’nın bedendeki ana merkezi kalın bağırsaktır. Çok konuşmak, dinlenmemek, soğuk-kuru yemekler yemek benzeri seçimler sürekli hale gelirse Vata aşırı yükselir ve bedendeki diğer yerleri olan pelvis, kemikler, deri, kulaklar ve uyluklara doğru hareket edip burada toplanmaya başlayarak kulak çınlamaları, deri kuruluğu vb. durumlar ortaya çıkar. Bu da zaman içinde diğer doşaları dengesizleştirir. Bu durumda beslenme ve yaşam tarzı önerilerimizi bu dengesizliğe göre belirleriz ve yeniden fabrika ayarımıza dönmeyi hedefleriz.

İlgini çekebilir: Her Sabah Güneşi Selamla: Surya Namaskar’ın Ruh, Zihin ve Bedenimize Faydaları

Ben beden tipimi çok merak ettim şimdi diyenlere: Ayurvedik Dosha Testi

Ayurvedik Danışmanlıklarda doşa tespiti için kullandığımız nabız, tırnaklar, beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı, aile geçmişi vb. birçok araç var. Fakat doşaların vücut tipleri, beslenme ve iklim tercihleri gibi tipik özellikleri aşağı yukarı belli olduğundan Ayurvedik Doşa Testleri de mizacımız konusunda bize fikir verir.

Aşağıdaki tabloyu  doldurarak Ayurvedik beden tipiniz hakkında fikir edinebilirsiniz. Testi genel durumunuza göre doldurursanız Prakruti, mevcut durumunuza göre doldururusanız Vikruti hakkında bilgi alırsınız. Daha doğru bir değerlendirme ve mizacınıza uygun Ayurvedik yaşam önerileri için ise Ayurvedik Danışmanlık almayı düşünebilirsiniz.

Uygulama

Sizi en doğru şekilde yansıttığını düşündüğünüz özellikleri daire içine alın. Her sorudan sadece bir şık seçin. Seçimlerinizin olabildiğince objektif olması için duygusal özellikler bölümünde bir arkadaşınız, eşiniz veya ebeveyninizden size yardımcı olmasını isteyebilirsiniz. Hangi şıkka en çok işaretleme yaptıysanız o sizin baskın Ayurvedik beden tipinizi gösterecektir. Örneğin, Vata için 15, Pitta için 12 ve Kapha için 5 işaretleme yaptıysanız Ayurvedik beden tipinizin Vata – Pitta olabileceği konusunda bir fikir edinmiş olursunuz.

Soru 1: Vücut Yapısı

A) Vücut yapım zayıf, asimetrik, çok kısa veya çok uzun

B) Vücut yapım ortalama, orantılı

C) Vücut yapım ağır, iyi yapılı

Soru 2: Kilo

A) Kilo almam zor, vermem kolaydır.

B) Kolay kilo alıp veririm.

C) Kilo almam kolay vermem zordur.

Soru 3: Cilt

A) Soğuk, koyu ten rengi, esmer

B) Ilık, pembemsi ton

C) Soğuk ton, yağlı cilt, kolay bronzlaşan

Soru 4: Saç

A) Kuru, kahverengi, ince, kıvırcık

B) İnce telli, kızıl, az, erken dökülme ve beyazlama

C) Yağlı, dalgalı, kalın telli, koyu renkli

Soru 5: Gözler

A) Kahverengi, gri (alışılmadık renkler) küçük, hareketli gözler

B) Yeşil, ela, açık kahve, delici bakışlar

C) Siyah, mavi, koyu kahve, büyük, etkileyici gözler

Soru 6: Tırnaklar

A) Kuru, kırılgan, grimsi, pürüzlü, kırılgan

B) Temiz görünümlü, biçimli, yumuşak, pembe

C) Kare, beyaz, büyük yapı

Soru 7: İştah

A) Düzensiz

B) Keskin açlık

C) Tutarlı

Soru 8: Dışkılama

A) Kabızlık, düzensiz, az miktarda

B) Gevşek, düzenli, fazla miktarda

C) Yumuşak, düzenli, orta miktarda

Soru 9: Terleme

A) Az

B) Yoğun

C) Orta

Soru 10: Dayanıklılık

A) Zayıf. Gayretli

B) Ortalama. Motive olan yapı.

C) Çok iyi

Soru 11: Uyku

A) Zayıf, değişken

B) Ortalama, hafif

C) Uzun ve derin

Soru 12: Aktivite

A) Yüksek, huzursuz, dinlenmez

B) Ortalama

C) Az, yavaş hareket eder

Soru 13: Hassasiyetler

A) Soğuk, kuru, rüzgar

B) Sıcak, güneş, ısı

C) Soğuk, nemli hava

Soru 14: Bağışıklık

A) Düşük, değişken

B) Ortalama

C) Yüksek

Soru 15: Hastalık yatkınlıkları

A) Ağrı

B) Ateş, iltihap

C) Tıkanıklıklar, ödem

Soru 16: Mizaç

A) Korkulu, kararsız, gergin, anlayışlı

B) Kızgın, zeki, kendini beğenen, başarılı

C) Sakin, istikrarlı, inatçı

Soru 17: Hafıza

A) Çabuk öğrenir, çabuk unutur. Dalgındır.

B) Çabuk öğrenir, geç unutur. Keskin ve nettir.

C) Yavaş öğrenir ama kolay kolay unutmaz.

Soru 18: Konuşma

A) Düzensiz, hızlı, konuşkan

B) Kararlı, net, keskin

C) Yavaş, ihtiyatlı, monoton

Soru 19: İnanç

A) Değişken, düzensiz

B) Güçlü, kararlı

C) Kararlı, kolay kolay değişmez

Soru 20: Rüyalar

A) Uçmalı, korkulu, düzensiz rüyalar. Sık rüya görür.

B) Ateşli, şiddetli, yoğun rüyalar. Orta sıklıkta rüya görür

C) Su, ihtiras içeren, uzun rüyalar. Düzensiz rüya görür.

Soru 21: Cinsellik

A) Soğuk,değişken

B) Ateşli, yoğun

C) Sıcak, kalıcı

Soru 22: Olumlu Duygular

A) Uyum sağlamak

B) Cesaret

C) Sevgi

Soru 23: Olumsuz Duygular

A) Korku

B) Öfke

C) Bağımlılık

Sonuçlar

• A şıkkı çoğunlukta ise baskın Ayurvedik beden tipiniz: Vata

• B şıkkı çoğunlukta ise baskın Ayurvedik beden tipiniz: Pitta

• C şıkkı çoğunlukta ise baskın Ayurvedik beden tipiniz: Kapha

 

Sevgiyi yayalım! Paylaş:

2012 yılında ilk yoga dersine katıldığında ne ilaçların ne de terapilerin çözüm olamadığı kalp çarpıntılarının dindiğini fark eden Müge yoganın bir süre sonra hayatının merkezi olacağını bilmiyordu. İlk yoga eğitmenlik eğitimi sürecinde hissettiği “başka bir hayat mümkün” algısı, tam da o dönem konulan bipolar bozukluk tanısına rağmen değişmedi! Bütünsel sağlık arayışı serüveninde, bilişsel terapilere eşlik eden düzenli yoga pratiği ve hayatına giren kadim yaşam bilgisi Ayurveda sayesinde zihin-beden-ruh bütünlüğünün gerçek anlamını keşfetti. Kariyerinin orta yerinde hayata bir makas atan Müge şimdi başkalarının yolculuklarına Bütünsel Yoga Terapi, Hatha Yoga dersleri ve Ayurvedik Yaşam Danışmanlığı ile eşlik ediyor. En büyük tutkusu anlamak, öğrenmek ve paylaşmak olan, doğa ve hayvan dostu, cesaret ve samimiyeti kendine mesken edinmiş bu yengeç kadını evli ve bir kedi annesi. Ve ömür boyu öğrenciliğin keyfini sürenlerden….