fbpx

Tükenmiş Olabilir misiniz? Tükenmişlik Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Yıl 2013. Uzun süren fiziksel yorgunlukla birlikte, çaresizlik, ümitsizlik duyguları… Bahar yorgunluğu dedik, havalardan dedik ama bir de baktık ki bizimle aynıydı yaşadıkları Muhteşem Yüzyıl’ın Hürrem’inin. Nasıl olurdu? Yaşadığının bilimsel dayanağı da vardı ve bu stresten, depresyondan daha farklıydı.

Tükenmişlik kavramı ilk olarak 1970’li yıllarda, insanlarla yüz yüze iletişime geçilen ve yoğun bir biçimde emek gerektiren sektörlerde karşımıza çıkan olguyu tanımlamak için kullanılmıştır. Ardından 1974 yılında ve 1982 yılında farklı bilim adamları tarafından tekrar tanımlandı.

Aslında Tükenmişlik, bireylerin stresli oldukları durumlarda bedenin istemsiz olarak verdiği tepkilerin sonuncusudur.

Birey, normal direnç seviyesinde yaşamına devam ederken yaşadığı olaylar, beklentilerin karşılanmaması, hayal edilen ile gerçekte yaşananlar arasındaki fark direncinin düşmesine neden olur. Bu “Alarm Evresi”dir. Bu noktada kişi kendini silkeler ve normal direnç seviyesinin de üstüne çıkarak “Direnme Evresi”ne geçer. Bu evre de bir süre devam ettikten sonra –ki bu da normal değildir- birden normal direnç seviyesinin de altına düşerek “Tükenme Evresi”ne geriler.

Sanayi Devrimi ile birlikte çalışma koşullarındaki değişikliklerden kaynaklanan bu olumsuz durum o dönemlerde kimsenin dikkatini çekmemiştir. Hizmet ağırlıklı sektörlerde görülmekle birlikte, bu alanda Tükenmişlik Sendromu’na daha yakın olan meslekler arasında Doktor, Hemşire, Hastabakıcı, Avukat, Akademisyen, Öğretmen, Müşteri Hizmetleri Temsilcisi, Polis ile Yönetici kademesinde çalışanlar bulunmaktadır.

woman wearing black tank top fading photo effect

Tükenmişlik  Sendromu’nun stres, depresyon gibi benzer kavramlarla yakından ilişkisi olmakla birlikte Tükenmişlik Sendromu tüm bunları içeren ve eğer fark edilmez ve önlem alınmaz ise daha yıkıcı sonuçları olabilecek bir durumdur. İş hayatı ile özel hayatın dengesinin kurulamadığı, yanlış kararların alındığı ve dengesiz enerjilerin yaşandığı durumlar aslında. Rollerin belirsizliği….

Bir sabah uyandığınızda “Ben tükendim.” diyebileceğiniz bir olgu değildir tükenmişlik.

İşaretleri takip etmelisiniz.

Fizyolojik, Duygusal/Bilişsel ve Davranışsal Belirtiler

Fizyolojik: Yorgunluk/bitkinlik hissi, baş ağrısı, uyuşukluk, uyku bozuklukları ile başlar ve önlem alınmaz ise devam eden süreç içerisinde sürekli tekrarlayan soğuk algınlıkları, bağışıklık sisteminin güçsüzleşmesi, hızlı kilo kaybı veya hızlı kilo alımı, mide/bağırsak hastalıkları, yüksek tansiyon, kas gerilmeleri, kalp çarpıntıları, kolesterol gibi durumlar.

Bilişsel: Ailevi problemler, depresyon, psikolojik rahatsızlıklar, huzursuzluk ve kaygı hissi, diğer bireylere karşı düşmanlık hissi, telaş, kaygı, kendini soyutlanmış hissetme, çaresizlik, ümitsizlik, suçluluk hissi.  Kişinin işi bırakma eğiliminde olması, sürekli işe geç kalmalar veya sürekli rapor almalar.

Davranışsal: Aile içi çatışmalar, yalnız kalma arzusu, tepki verilmesi gereken durumda tepki vermeme veya tam tersi tepki verilmemesi gereken durumda tepki verme, işle ilgilenmek yerine başka şeylere yönlenme, iş kazalarında artış, öz saygı ve özgüvende azalma, ilaç, alkol ve tütün ürünlerine yönelimin artması, unutkanlık.

Eğer yukarıdaki belirtilerden birçoğuna “evet” dediyseniz, konu ile ilgili bir uzmandan çok geçmeden destek almanız gerektiğini fark etmişsinizdir. Dışımıza gösterdiğimiz özeni içimize de göstermeye hemen şimdi başlamaya ne dersiniz?

Bunlar da ilgini çekebilir:

Sevgiyi yayalım! Paylaş:

Akademisyen, İş yaşamının insani yönünü irdeleyen çeyrek asırlık bir İK profesyoneli. Bütünsel Yaşam Koçluğu, Farkındalık Koçluğu ve Kariyer Koçluğu çalışmaları halen devam etmektedir. Hayatta başımıza gelenlerin sonuçlarından çok, nedenleriyle ilgilenen bir "Ayurveda" takipçisi... Marmara Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi'nde lisans ve iki yüksek lisans derecesine sahip; Yeni İnsan Kaynakları Yönetimi Yaklaşımları, Farklılıkların Yönetimi, Çalışma Hayatında Zor İnsanlarla Başa Çıkma Yöntemleri, Kendini Gerçekleştirme, Etkili İş Görüşmesi Teknikleri konularında uzun yıllar çalışmış ve eğitimler vermiştir. Çeşitli Kişisel Gelişim eğitim ve atölyelerinde yer alarak insanın iç dünyasına yönelik çalışmalarını derinleştirmiştir. Hepsi bir yana, Zor İnsanlarla Etkili İletişim, Kişilik Tipleri, Kişilik Analiz Yöntemleri, Ennegram Kişilik Modelleri ve buna bağlı İletişim Biçimleri, Kariyer Koçluğu, Motivasyon, Tükenmişlik gibi, hayatın insanları sınadığı noktalarda, mücadele edebilmeyi konu eden çalışmalarda eğitim vermeye ve yazılar yayınlamaya devam etmektedir.